Plaster miodu - właściwości zdrowotne miodu

Dlaczego miód jest zdrowy - właściwości i zalety miodu

Miód to nic innego jak słodka substancja wytwarzana przez pszczoły poprzez przetwarzanie nektaru kwiatowego roślin miododajnych, a także niektórych wydzielin występujących na liściach drzew (spadź). Miód od tysiącleci był ceniony przez ludzi ze względu na swój niepowtarzany smak jak i wiele cennych właściwości, które mają zbawienny wpływ na zdrowie.

 

Miód a historia

Archeologowie znaleźli ślady wykorzystywania wosku pszczelego sięgające 8 tysięcy lat p.n.e. Pszczoły były otaczane kultem w starożytnym Egipcie. Miód był składany w ofierze bogom, a także służył do wytwarzania jednego z pierwszych napojów alkoholowych - miodu pitnego. Starożytni Grecy uznawali pszczoły za posłańców bożych. O korzystnych walorach miodu wspominali słynni grecy: Pitagoras, Hipokrates czy Homer. Miód pojawia się również na kartach Starego Testamentu, a w połączeniu z mlekiem, został synonimem miejsca pełnego dobrobytu i spokoju "ziemia opływająca w mleko i miód". Informacje historyczne można by mnożyć, lecz warto podkreślać, że zdrowotne właściwości miodu były znane od tysiącleci i stanowiły podstawę ówczesnej medycyny w zasadzie aż do XIX wieku, kiedy zaczęła się rozwijać współczesna farmacja. Nie mniej jednak zdrowotne właściwości miodu są ciągle doceniane i wykorzystywane w leczeniu wielu chorób i dolegliwości. 

 Praca z pszczołami to hobby pełne satysfakcji

 

Jak powstaje miód?

Miód nektarowy powstaje z nektaru kwiatów zbieranego przez pszczoły miodne. Pszczoły zbieraczki, po zlokalizowaniu kwiatów, pobierają nektar do specjalnego zbiorniczka zwanego wolem miodowym. Nektar w przywożą w ten sposób do ula i przekazują pszczołom robotnicom. Podczas tej czynności nektar zostaje wzbogacony cennymi enzymami pszczół. Nektar lub spadź zebrana przez pszczoły zbierana jest w komórkach plastra, a gdy miód jest gotowy, komórki są zasklepiane cienką woskową pokrywą, która zabezpiecza miód przed wilgocią, zepsuciem i zanieczyszczeniami. Zamknięty w komórkach plastra miód dojrzewa, aż do czasu miodobrania. Podczas miodobrania pszczelarze najpierw odsklepują plastry miodu, a następnie odwirowują go w specjalnych miodarkach. Miód jest następnie oczyszczany przez przelanie przez sito i - po niedługim czasie - rozlany do słoików lub większych pojemników. 

 

Skład miodu - co się kryje pod pokrywką?

Generalnie głównym składnikiem miodu są węglowodany. Średnio 34% miodu to glukoza, a 39% to fruktoza. W mniejszych ilościach w miodach mogą być obecne inne węglowodany, w tym sacharoza, maltoza. Obecność cukrów prostych jest atutem miodu, gdyż dzięki temu są szybko przyswajalne i stanowią źródło wzmocnienia w przypadku przemęczenia lub osłabienia. Przyjmuje się, że 20% miodu stanowi woda, choć zwykle jest jej kilka procent mniej. 

Podstawą smaku są przede wszystkim kwasy organiczne występujące w wielu rodzajach i w różnych wartościach w miodzie, w zależności z czego pochodzą. Można tu spotkać m. in. kwas cytrynowy, glukonowy, mlekowy, bursztynowy czy też jabłkowy. Zawartość kwasów w miodzie jest niewielka i nie przekracza 1,2%, jednak to one, jak również olejki eteryczne pochodzące z nektaru, mają decydujące znaczenie w smaku, który odbierają nasze kubki smakowe. 

Istotną rolę w składzie miodu stanowią enzymy, które pochodzą głównie z gruczołów ślinowych pszczół. Choć może nie brzmi to apetycznie, to enzymy te są źródłem cennych właściwości antyseptycznych miodu. Ponadto miód zawiera pewne ilości mikroelementów takich jak potas, chlor, fosfor, magnez, wapń, żelazo, mangan, kobalt i inne. W miodzie znajdują się również substancje o charakterze hormonalnym, wśród których warto wymienić acetylocholinę. Miód zawiera także niewielkie ilości witamin – A, B1, B2, B6, B12, C, kwasu foliowego, kwasu pantotenowego i biotyny.

 

Właściwości zdrowotne miodu

Każdy miód wytwarzany przez pszczoły ma szereg właściwości zdrowotnych. Siła i rodzaj tych właściwości zależy z jakiego rodzaju kwiatów bądź spadzi powstał. W zasadzie jest tak, że podobne właściwości mają same rośliny i miód, który z jej kwiatów został pozyskany. Na przykład miód lipowy, podobnie jak napar z kwiatów lipy będzie miał wspaniałe właściwości wspomagające leczenie grypy i wszelkiego rodzaju przeziębień oraz dolegliwości z nimi związanych. Podobnie jest z innymi rodzajami miodów. Fakt faktem - mimo upływu tysięcy lat, od kiedy ludzie zaczęli traktować miód jako produkt leczniczy - nie znamy jeszcze wszystkich pozytywnych właściwości miodu. Powiemy jednak w skrócie to, co już wiemy :)

Miód jest dobry na:

  • przeziębienia, grypę i dolegliwości z tym związane, zwłaszcza kaszel i chrypkę. Szczególnie wyróżnia się tutaj Miód lipowy;
  • gojenie ran, oparzeń i innych zmian skórnych. Właściwości antyseptyczne miodu sprawiają, że rany szybciej się goją, a ewentualne blizny są mniejsze;
  • odżywienie mózgu i naczyń krwionośnych. Miód daje nam tzw. "kopa" dzięki dużej zawartości glukozy. Dlatego dobrze rano wypić wodę z rozpuszczonym miodem i cytryną na pobudzenie;
  • właściwe działanie układu trawiennego. Poprawia trawienie, działa z jednej strony przeciwbiegunkowo (rozpuszczony w zimnej wodzie), a z drugiej likwiduje zaparcia (ciepła, ale nie gorąca woda);
  • leczy wrzody żołądka i inne dolegliwości żołądkowe. Z polskich miodów prym wiedzie tutaj Miód akacjowy;
  • obniża ciśnienie tętnicze krwi, działa przeciwmiażdżycowo, poprawia stan naczyń krwionośnych. Bezkonkurencyjny jest tutaj Miód gryczany;
  • pomaga leczyć choroby reumatyczne;
  • leczy schorzenia wątroby i dróg żółciowych, pomaga też mężczyznom w problemach z prostatą;
  • ma działanie uspokajające, kojące nerwy, pomaga w stanach depresyjnych;
  • ma działanie przeciwgrzybicze;
  • posiada właściwości przeciwnowotworowe;
  • miód jest dobry na problemy skórne. Z miodu wytwarza się wiele kosmetyków pomagających w różnych dolegliwościach skórnych, np. w trądziku. 

Ule w polu - zbiór miodu mniszkowego

 

Jak rozpoznać dobry miód? Jakich miodów nie powinniśmy kupować?

W sklepach spożywczych, marketach, mniejszych i większych dyskontach miód zawsze jest obecny na półkach. Niestety w większości jest to miód niewłaściwie przetwarzany, sztuczny lub częściowo sztuczny bądź posiadający w znacznej ilości domieszki gorszych jakościowo miodów z innych krajów takich jak np. Ukraina bądź nawet Chiny.

  • Jeżeli miód "wypływa" ze słoika i próbuje unieść pokrywkę, to prawdopodobnie mamy do czynienie z miodem sfermentowanym o zbyt dużej zawartości wody, zbyt wcześnie zebranym z pasieki. Taki miód nie powinien być w ogóle dopuszczony do obrotu.
  • Jeżeli miód jest na dole skrystalizowany, a na górze syropowaty, to może to świadczyć o tym, że jest niedojrzały, zbyt wcześnie zebrany.
  • Świeży, nieskrystalizowany jeszcze miód nabrany łyżką i polewany z powrotem do słoika nie powinien się rozlewać, a powinien tworzyć stożek. Miód rozlewający się ma prawdopodobnie zbyt dużą zawartość wody
  • Jeżeli kupujemy miód późną jesienią, zimą lub na przedwiośniu nie kupujmy miodu lejącego się, który nie jest skrystalizowany i nie tworzy gęstej masy (z wyjątkiem miodu akacjowego, którego proces krystalizacji jest wydłużony względem innych). Krystalizacja jest naturalnym procesem, który dotyczy każdego miodu. Lejący się miód późno po zbiorach, to miód, który prawdopodobnie został przegrzany i tym samym pozbawiony jego zdrowotnych właściwości lub zwyczajnie podrobiony. Zauważmy, że większość miodów w sklepach pięknie się leje i pływa w słoikach. Cóż nie wszystko co ładne jest dobre. Pamiętajmy też, że graniczną temperaturą jest 40 stopni Celsjusza. Podgrzanie miodu ponad tą temperaturę powoduje dekrystalizację, ale też utratę cennych dla organizmu właściwości. Dlatego też, jeżeli pijemy herbatę z miodem, nie dodawajmy go do gorącego napoju, ale ciepłego. 
  • Unikajmy miodów z nieokreślonej lokalizacji spoza Polski. Kupujmy polskie miody nie tylko po to, aby wspierać rodzimych pszczelarzy i ochronę pszczół w naszym kraju, ale też dlatego, że miody z Unii Europejskiej lub stanowiące mieszankę miodów z Unii Europejskiej i krajów spoza UE, to mieszanka której pochodzenia nie jesteśmy w stanie ustalić. Pamiętajmy, że sieci handlowe chcą zarobić, więc kupują nisko jakościowe półprodukty. Miód stanowiący mieszankę może mieć jedynie 5% europejskiego miodu i 95% miodu z Chin. Ponadto miody spoza Polski mogą zawierać w sobie pyłki roślin obcych naszemu organizmowi i mogą powodować alergie.  Ponadto miody importowane z Chin, Indii czy innych krajów zawierają w sobie czasem toksyczne antybiotyki, które konserwują miód zbierany w warunkach podwyższonej wilgotności. Kupując miód niewiadomego pochodzenia narażamy się na nieoczekiwane zdrowotne konsekwencje. Kupując miód upewnijmy się skąd pochodzi. Najlepiej, żeby na etykiecie było napisane z czyjej pasieki pochodzi.
  • Smak. Dobry miód możemy poznać po smaku, choć może to wymagać pewnej wprawy. Jeżeli mamy wątpliwości przetestujmy swoje kubki smakowe testując je na miodzie z pewnego źródła. Gdy weźmiemy do ust łyżeczkę najpierw poczujemy, że miód jest bardzo słodki. Dopiero po chwili uwalniają się naturalne aromaty, po których rozpoznajemy, z czego miód został zrobiony. W ustach powinno pojawić się wrażenie lekkiego pieczenia, a w gardle drapanie - szczególnie w przypadku miodu gryczanego. Świadczy to obecności w miodzie składników odpowiedzialnych za właściwości antyseptyczne. Ich brak może wskazywać na przegrzanie miodu, ewentualnie na jego podejrzane pochodzenie. 
  • Waga. Miód jest cięższy od wody. W standardowym słoiku o pojemności 900 ml, powinno być nie mniej jak 1200 g miodu, a w słoiku litrowym 1400 g miodu.